خانه ایرانی و طبیعت؛ الگویی برای زیست پایدار در اقلیم‌های متنوع ایران بازخوانی شوادان به‌مثابه ماوای خنک؛ هم‌نشینی سخت‌فضا و نرم‌فضا در اقلیم گرم خوزستان
کد مقاله : 1045-IRAN-FULL
نویسندگان
عاطفه رشنویی *
مدیر میراث جهانی چغازنبیل و هفت تپه/ کارمند رسمی میراث فرهنگی استان خوزستان
چکیده مقاله
معماری خانه ایرانی در اقلیم گرم و مرطوب خوزستان، نمونه‌ای برجسته از هم‌نشینی انسان با طبیعت و تلاش برای دستیابی به زیست پایدار است. این مقاله، با تمرکز بر عنصر شوادان در خانه‌های سنتی دزفول و شوشتر، نقش فضاهای انسان‌ساخت در تأمین آسایش اقلیمی را بررسی می کند. شوادان، به‌عنوان فضایی زیرزمینی با عمق نزدیک 10 متر، با بهره‌گیری از ویژگی عایق خاک، رطوبت طبیعی و جریان هوا، امکان خنک‌سازی غیرماشینی فضا را فراهم می‌سازد. این فضا در کنار عناصر کالبدی دیگر مانند دیوارهای ستبر، سی سراها، ساباط‌هاو خوون‌چینی در نما، مجموعه‌ای از سخت‌فضاها را شکل می‌دهد که با نرم‌فضاهایی چون نسیم رودخانه، نور کنترل‌شده خورشید،آب و باغچه‌های درون‌حیاطی، به‌صورت یکپارچه با ترکیبی هماهنگ در خدمت آسایش انسان قرار می‌گیرند. روش تحقیق در این مقاله، تحلیل کیفی نمونه‌های بومی و تحلیل تطبیق آن با اصول معماری اقلیمی است. هدف اصلی دستیابی به بازخوانی الگوهای سنتی، و معرفی الگویی برای معماری معاصر در مواجهه با بحران انرژی و تغییرات اقلیمی است. ماحصل مطالعات نشان می‌دهد که خانه ایرانی در دزفول و شوشتر، با ترکیب هوشمندانه سخت‌فضا و نرم‌فضا و ایجاد آرامشی پایدار ،پاسخی در خور به طبیعت گرم و مرطوب، توام با زیست پایدار داده است. بازخوانی این تجربه تاریخی می‌تواند در باز افرینی و طراحی خانه‌های آینده در ایران راهگشا باشد؛ خانه‌هایی که هم‌زیستی با طبیعت را با استفاده از موهبتهای طبیعی نه روشهای ماشینی نه‌تنها ممکن، بلکه مطلوب تر می‌سازند.
کلیدواژه ها
خانه ایرانی، طبیعت و معماری، شوادان، آسایش اقلیمی، سخت‌فضا و نرم‌فضا، زیست پایدار
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر