| بررسی تأثیر ارزشهای فرهنگی بر فرم خانه در ایران معاصر نمونه موردی : شهر کرج |
| کد مقاله : 1044-IRAN |
| نویسندگان |
|
الهام عربی *1، مرجان خان محمدی2 1ندارم 2دانشیار گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران |
| چکیده مقاله |
| خانه در فرهنگ ایرانی تنها یک سرپناه نیست؛ بلکه عرصهای برای بازتولید هویت، حفظ روابط خویشاوندی، تداوم سنتها و سازماندهی رفتارهای اجتماعی محسوب میشود. تاریخ معماری ایران نشان میدهد که فرم خانه، همواره از فرهنگ، جهانبینی، نقشهای جنسیتی، مناسبات قدرت، اخلاق زیستن و الگوهای زیباشناسی جامعه اثر پذیرفته است. اما در ایران معاصر، بهویژه در شهرهایی چون کرج که دچار رشد جمعیتی سریع و تنوع فرهنگی گستردهاند، شاهد گسست میان ارزشهای فرهنگی و فرم خانه هستیم. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ارزشهای فرهنگی بر فرم خانه در ایران معاصر و تحلیل نحوه بازتاب این ارزشها در واحدهای مسکونی شهر کرج و ارائه راهکارهایی برای هم گرایی میان فرهنگ و معماری انجام شده است. این پژوهش (نوع تحلیلی_توصیفی) با تحلیل تطبیقی و عمیق نمونههای مسکونی در محلههای مختلف کرج و رویکرد پدیدارشناختی فرهنگی، چگونگی حضور یا حذف ارزشهایی مانند حریم، درونگرایی، خانوادهمحوری، طبیعتدوستی و آیینهای خانگی را در خانههای امروز بررسی میکند. یافتهها حاصل از تحلیل میدانی، مصاحبههای نیمهساختاریافته و مطالعات تطبیقی، به مدلی برای ارزیابی و طراحی خانه معاصر بر اساس ارزشهای فرهنگی ایرانی منجر شده است. نتایج حاکی از آن است که احیای فرمهای فرهنگی میتواند به بهبود کیفیت سکونت، افزایش هویت محلی و رضایت ساکنان کمک کند.نتایج نشان میدهد فرم خانه در کرج بیش از آنکه نتیجه ارزشهای فرهنگی باشد، تحت تأثیر عوامل اقتصادی، ضوابط شهرسازی، تراکمسازی و الگوگیری از معماری غربی شکل گرفته است؛ بنابراین برای بازگرداندن هویت فرهنگی مسکن، لازم است سیاستگذاریهای شهری، طراحی معماری و آموزشی، دوباره بر مبنای ارزشهای فرهنگی ایرانی تنظیم شوند. |
| کلیدواژه ها |
| فرم خانه ایرانی ، ارزش های فرهنگی ، معماری معاصر ایران ، هویت فرهنگی ، شهر کرج |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر |